| ۲۸ مهر ۱۳۸۸
آیت الله سید محمد حسینی زنجانی :
عید نوروز را می توان در ردیف احکام ثانویه قرار داد
نوروز سنتی است که از دیرباز در رگ و ریشه ایرانیان و با اسلام نیز قرابتی زیبا یافته و این چیزی است که آیت الله حاج سید محمد حسینی آن را تأیید می کند ....
وی معتقد است که می شود نوروز را در ردیف احکام ثانویه اسلام برشمرد و کنار گذاشتنش شایسته نیست زیرا که " مردم در شرایط امروز جامعه ، نیاز به شادی دارند "
در یک روز بارانی اسفند ماه که بوی عید میداد با ایشان به گفتگو نشستیم تا بدانیم اسلام در باره نوروز چه دیدگاهی دارد :
» عید در دیدگاه اسلامی چگونه تعریف شده است ؟
هر وقت انسانی به موفقیت یا پیروزی می رسد ، به آن مناسبت جشن می گیرد ، در اسلام هم دو عید رسمی داریم ، یکی عید قربان و دیگری عید فطر که اتفاقاً مناسبت هر دو یکی است ، به این مفهوم که دلیلی که برای آن جشن گرفته می شود به نوعی مشترک است . در عید فطر به مناسبت توفیق یک ماهه در مبارزه با هوای نفس و در عید قربان هم پس از پایان اعمالی که سختی ها و فراز و نشیب های بسیاری دارد ، جشن گرفته می شود . میدانید که پس از احرام ، فرد مُحرم از 14 مسأله محروم می شود و سختی های بسیاری را تحمل می کند و اگر از این آزمایش سربلند بیرون بیاید ، باید آن را در عید قربان جشن بگیرد به همین خاطر هم هست که روزه گرفتن در این دو عید حرام است .
» تعاریف دیگری هم از روز عید وجود دارد ؟
بله ، امیرالمؤمنین علی (ع) در حکمت 428 نهج البلاغه می فرمایند : (( کل یوم لایعصی الله فیه ، فهوا عیدا )) یعنی هر روزی که بدون گناه سپری شود آن روز عید است . با این قاعده کلی که در تعریف عید و جشن سرور آمده است ، می توانیم آن را به عید نوروز هم تسری بدهیم ، چون مردم دور هم جمع می شوند ، یک تحول طبیعی در خلقت به وقوع می پیوندد ، شکوفه ها باز می شوند و بهار آغاز میشود . این تحول باعث شادی دلها می شود و مردم دور هم جمع می شوند و از احوالات یکدیگر باخبر می شوند و به دیدار اقوام و آشنایان می روند و سنت حسنه صله رحم در نوروز اتفاق می افتد که در احکام اسلامی به آن تأکید فراوان شده است ، مردم که گناه نمی کنند ، پس نروز هم مبارک است .
نروز در کدام احکام اسلام می تواند جای بگیرد ؟
در اسلام دو نوع احکام داریم ، اولیه و ثانویه ، دو عید رسمی در ردیف احکام اولیه قرار دارند و عید نوروز را می توان در ردیف احکام ثانویه قرار داد . در احکام ثانویه بسیار سفارش و تأکید شده است که به هم دیگر محبت کنید و هدیه بدهید ، این مسأله در نوروز اتفاق می افتد و در واقع عمل به احکام ثانویه است .
» پس در واقع عمل به احکام اسلامی ، هیچ منافاتی با نوروز ندارد ، بلکه می توان به نوعی بر آن تأکید کرد ؟
همین طور است ، در شرایط امروز مردم نیاز به شادمانی دارند ، نوروز فرصتی برای انجام دادن اعمال نیک است ، فرصتی است برای هدیه دادن و شاد کردن دلها و بحث از کنار گذاشتن این سنتها شایسته نیست . مردم باید با دیدگاه اسلامی به این سنت ها و احکام نگاه کنند ، در قالبهایی که در اسلام بر آن تأکید شده است . اسلام در هر جامعه ای که وارد شده ، داده هایی داده و داده هایی را گرفته است ، در ایران هم عید نوروز با برخی از احکام اسلامی همراه شده است .
» آیا حضور مردم در زمان تحویل سال در اماکن متبرکه و مساجد هم از این روست ؟
در روایات هست که اگر می خواهید به پیشگاه خدا بروید با وسیله بروید . اولیاء الله و ائمه معصومین از همین وسیله ها هستند . مردم با حضور در اماکن متبرکه از اولیای الهی استمداد می جویند تا خداوند سالی خوب را برایشان رقم بزند .
» آیا روایتی از ائمه معصومین درباره نوروز وجود دارد ؟
« معلی بن خنیس » از امام صادق (ع) نقل می کند که : (( چون نوروز شود غسل کن و پاکیزه ترین جامه های خود را بپوش و به بهترین بوهای خوش خود را معطر گردان )) و همچنین اعمالی برای انجام در عید نوروز روایت شده است .
» در مفاتیح الجنان هم به برخی از این اعمال اشاره شده ، آیا می توان به آنها استناد کرد ؟
محدث قمی ، هیچ مسئله ای را بدون مرجع نقل نمی کند و روایاتش کاملا قابل استناد است .
» در سال جدید برای مردم چه آرزویی دارید ؟
دعا می کنم خداوند متعال ، با رحمت و لطفش ، با نزول باران ما را از کم آبی نجات دهد و محصولات کشاورزان را پربار گرداند . در سایه آب است که زندگی می شکوفد ، رشد می کند و جاری می شود ... ، انشاء الله .
به نقل از ارغوان ضمیمه نشریه امید روشندلان زنجان نوروز 89